Endovenöz Lazer Ablasyon( EVLA) tedavisi, bir lazer jeneratörü ile oluşturulan enerjinin fiberoptik kateter ile varise yol açan toplardamar içine iletilmesi ve bu enerjinin damar duvarında yarattıgı ısı ve kontraksiyon sonucunda damar büzülmesi ve kapanması esasına dayanır.

Endovenöz ablasyon teknolojisi varis tedavisinde son 5 yıldır gittikçe artan yaygınlıkta kullanılmaktadır. Bu girişim eskiden hemen daima cerrahi tedavi gerektiren hastalarda rahatlıkla kullanılabilmektedir.

evlaa Endovenöz Lazer Ablasyon

Endovenöz Lazer ablasyon tedavisinde “810-940-980 nm” dalga boylu hemoglobin spesifik lazer dalga boyları ile yeni jenerasyon “1320 ve 1470 nm” Damar endotelindeki suya spesifik dalga boylu lazerler kullanılmaktadır. Klinik Çalışmalar: yüksek dalgaboylu suya spesik lazerlerin (1320 ve 1470 nm) hem etkinliğinin daha fazla oldugunu hemde yan etki oranlarının ( bacakta morluk, ağrı, ağrı kesici kullanımı, hissizlik, yanık vb) daha düşük oldugunu göstermiştir. Bizde kendi kliniğimizde Bu çalışmalara paralel olarak 1470 nm diode lazer ve Radial kateter kullanarak endovenöz lazer ablasyon işlemini uygulamaktayız.

LASER (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation), 1959 yılında Colombia Üniversitesi’nde doktora tezi yazan Gordon Gould tarafından ilk kez ortaya konmuş bir kavramdır. Laser enerjisinin aslında ilk olarak kullanılmaya başladığı alanların biri de tıptır. Kesme ve yakma işlemleri için kullanılabileceği daha 1960’ların başlarında görülmüştür. Bunun için doğru dalga boyundaki laser ışın demetinin, doğru doku için ve doğru miktarda kullanılması gerekmektedir.

EVLA resim1 Endovenöz Lazer Ablasyon

EVLA Nasıl Yapılır?

İşleme doppler ultrason ile girişim yapılacak ven ve aynı bacaktaki toplardamar sistemi değerlendirilerek haritalandırma yapılmasıyla başlanır. Girişim yapılacak yerden toplardamar kanule edildikten sonra; doppler eşliğinde lazer kateteri vena safena magna boyunca ilerletilerek, venin ana femoral vene bağlandığı noktadan 2 cm geride kalacak biçimde yerleştirilir. Kateterin pozisyonu hem Doppler USG hem de lazer ışığı ile deri altında gözle görülerek kesin olarak belirlendikten sonra, tüm safen ven boyunca ve çepeçevre veni saracak biçimde tümesan anestezi uygulanır. Anestezi solüsyonunun, veni tamamen çevrelemesi ve tüm ven uzunluğu boyunca çevre dokularla arasında bir sıvı yastık oluşturması gerekir. Kateter ile iletilen enerjinin yoğunlaştığı bölgelerde sıcaklık çok yüksek değerlere ulaşabilmektedir. Anestezi solüsyonu hem ağrıyı önleme hem de çevre dokuları yanık riskinden korumak için dikkatle uygulanmalıdır. Tümesent anestezi uygulamasını takiben damar çapına ve hastaya göre belirlenen enerji yoğunlugu ayarlanarak aralıklı yada devamlı geri çekme modunda lazer enerjisi damar duvarına aktarılır. Kateter ile aktarılan lazer enerjisinin damar duvarında yarattıgı ısı ve kontraksiyon sonucunda damar büzülmesi ve kapanması sağlanır.

EVLA resim final Endovenöz Lazer Ablasyon

Hekimin tercihine göre görüntü kirliliği ve ağrıya yol açan varis pakeleri EVLA işlemi öncesi veya sonrasında “mikroflebektomi” yöntemi ile çok küçük insizyonlarla çıkartılır, dikiş atılmaz, insizyonlar strip ile kapatılır.

İşlem sonrasında, Doppler USG ile ablasyon uygulanmış olan ven incelenip, tam olarak oblitere olduğu gösterilmelidir. Daha sonraki kontrollerde de bu ilk Doppler USG sonucu karşılaştırma amacı ile kullanılır. Son olarak hastan bacağı elastik bandajla sarılarak servise çıkarılır.

EVLA kimlere yapılamaz?

Hamilelere, bacak atardamar hastalağı olanlara, immobil hastalara, genel durumu bozuk hastalara , derin ven trombozu olanlara, kanama veya tromboza eğilimli hastalıgı olanlara EVLA tedavisi uygulanamaz.

EVLA tedavisinin yan etkileri nelerdir?

Yan etkiler klasik cerrahi tedaviye oranla oldukça nadir görülür ve çoğunlukla kolay tolere edilirler:

*İşlem sonrası ilk birkaç hafta içinde uyluk bölgesinde hafif bir uyuşukluk ve çekilme hissi görülebilir ancak kısa zamanda düzelir.
*Flebitis; Ciltte kırmızılık ve hasssiyetle kendisini gösteren ve ağrı kesici ile kolayca tolore edilebilen bir durumdur, 3-7 gün içinde tamamen düzelir
*İşlem bölgesinde morluk nadirende olsa görülebilir ve ilk bir hafta içinde düzelir
*Derin ven trombozu ve Pulmoner emboli: EVLA işlemi sonrasında çok nadir görülürler, korunmanın en iyi yolu erken dönemde mobilize olmak ve uygun varis çorabı giymektir.
*Cilt yanıkları: EVLA tedavisinin ilk yıllarında, tumesan anestezinin uygun yapılmadıgı hastalarda sıkça rastlanan bir komplikasyondur ancak günümüzde çok ender rastlanmaktadır.

EVLA tedavisinin Avantajları nelerdir?

Endovenöz laser tedavisi işleminin yaklaşık 30- 45 dakika tamamlanmaktadır. Klasik cerrahiye nazaran daha az ağrı ve morluk gözlenmesi, kanama ve yara izi olmaması ve neredeyse hiç infeksiyon olmayışı bu minimal invaziv yöntemin en önemli avantajlarıdır. Genellikle, işlem sonrası, hastalar ağrı kesici ihtiyacı duymazlar yada oldukça az bir ağrı ile günlük aktiviteye dönebilirler. İşlemden sonraki ilk bir ay için ağır egzersizden (fitness yada ağır kaldırma gibi) kaçınmak işlemin başarısı açısından önemlidir. Endovenöz laser tedavisi, cerrahi bir işlem gerektirmediği için yara izi yada nedbe dokusu gelişmemektedir. Pansumana ihtiyaç duyulmamaktadır.

Tedavi sonrası ne zaman normal yaşama dönebilirim?

EVLA tedavisi sonrasında hastanın bacagı elastik bandajla sarılır ve bacak 2 gün boyunca bandajlı kalır, bandajın çıkarılmasının ardından tam iyileşme oluşana dek 2-3 haftalık bir periyodda varis çorabı giyilmesi önerilir. İşlem sonrasında, birkaç saat içinde hastanın mobilize olması sağlanır. Bu yöntem ile tedavi edilen hastalar bir gün sonra normal aktivitelerine ve iş yaşamlarına dönebilmekte ve ağrı kesici ihtiyacı duymamaktadırlar.

EVLA Tedavisinin Başarı Oranı Nedir?

Şu anki mevcut tüm datalar EVLA tedavisinin etkin ve güvenilir bir tedavi yöntemi oldugu yönündedir. Son beş yılda birçok merkez tarafından yürütülen çalışmalarda EVLA tedavisinin başarı oranı %95-98 arasında bildirimiştir. 2009 senesinde yayınlanan ve varis hastalıgı nedeniyle tedavi edilen 12.320 hastalık dev bir Meta-Analizde EVLA tedavisinin başarı oranı %94 iken klasik cerrahi tedavinin başarı oranı %77’lerde kalmıştır.

Damarımın EVLA ile kapatılması ilerde sorun yaratırmı?

Bacaktaki Safen toplardamarları bypass ameliyatında kullanılabilir, ancak bunun için normal çapta olmaları gerekir. Oysa varis hastalarında bu damarlar genellikle çok genişlemiş ve kalınlaşmıştır. Bu tür damarlar koroner bypass ameliyatı için uygun değildir. Ayrıca günümüzde koroner bypass ameliyatında Safen damarlarından başka göğüs atardamarı, el atardamarı kullanılmakta ve başarılı sonuçlar alınmaktadır. Bu nedenle varis hastalarının ileride doğabilecek kalp problemlerini düşünerek varis tedavisinden mahrum kalmaları gereksizdir. Şunuda belirtmek gerekir ki EVLA tedavisi dizüstünden başlayıp kasık bölgesine kadar devam eder ve diz altındaki sağlam damar segmenti ileride muhtemel bypass ameliyatı için hastada rezerv olarak saklanır.